Ratnatraya

View on BuNay + Add to BuNay + Add to BCA

Key Term	ratnatraya
Hover Popup Choices	Three Jewels; Triple Gem; three places of refuge; the Buddha, Dharma, and Saṅgha
In Tibetan Script	དཀོན་མཆོག་གསུམ་
Wylie Tibetan Transliteration	dkon mchog gsum
Devanagari Sanskrit Script	रत्नत्रय / त्रिरत्न
Romanized Sanskrit	ratnatraya (alt. triratna)
Romanized Pali	ratanattaya (alt. tiratana)
Tibetan Phonetic Rendering	könchok sum
Chinese Script	三寶
Chinese Pinyin	sānbǎo
Japanese Transliteration	sanbō
Korean Script	sambo
English Standard	Three Jewels
Alternate Spellings	triratna; Three Jewels; Triple Gem; Three Treasures; dkon mchog gsum; དཀོན་མཆོག་གསུམ་
Term Type	Noun
Source Language	Sanskrit
NEW: Context Descriptions (Glossary-DefinitionTsadra)	Abhidharma (Indo-Tibetan): In the Abhidharma context, the Three Jewels (ratnatraya/triratna) are the primary objects of refuge from the sufferings of cyclic existence. The term ratna (T. dkon mchog) is applied to them because they are rare, flawless, powerful, and provide great benefit, much like precious gemstones. #* The Buddha Jewel (buddharatna) is defined in terms of the complete perfection of abandonment (prahāṇa) and realization (jñāna). #* The Dharma Jewel (dharmaratna), in the strict context of refuge, refers specifically to the realized dharma (adhigamadharma) — namely, the truth of cessation (nirodhasatya) and the truth of the path (mārgasatya) as actualized in the mindstream of noble beings. The transmitted teachings (āgamadharma/deśanādharma) serve as the means to realize this dharma but are not themselves the object of ultimate refuge. #* The Saṅgha Jewel (saṅgharatna) refers to the community of noble beings (āryapudgala) who have attained direct realization of the truth, from stream-enterers (śrotāpanna) up to arhats and bodhisattvas on the noble grounds. # Mahāyāna (Indo-Tibetan): The Mahāyāna provides a deeper analysis of the Three Jewels through the framework of the three bodies (trikāya). #* The ultimate Buddha Jewel is the dharmakāya, the inseparable nature of abandonment and wisdom. The form bodies (rūpakāya)—the saṃbhogakāya and nirmāṇakāya—are the manifestations that appear for the sake of sentient beings. #* The ultimate Dharma Jewel is the truth of cessation and the truth of the path as realized by the buddhas. #* The ultimate Saṅgha Jewel consists of the noble bodhisattvas who have attained the grounds (bhūmis) of the bodhisattva path. The Three Jewels are also described as having six qualities of a jewel, as stated by Maitreya in the Uttaratantraśāstra (Skt. Ratnagotravibhāga; T. rgyud bla ma): འབྱུང་བ་དཀོན་ཕྱིར་དྲི་མེད་ཕྱིར། །མཐུ་ལྡན་ཕྱིར་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི། །རྒྱན་གྱུར་ཕྱིར་དང་མཆོག་ཉིད་ཕྱིར། །འགྱུར་བ་མེད་ཕྱིར་དཀོན་མཆོག་ཉིད། །"Because of being (1) rare in occurrence, (2) stainless, (3) powerful, (4) an ornament of the world, (5) supreme, and (6) unchanging — [they are called] jewels." These six qualities demonstrate the analogy between the Three Jewels and a wish-fulfilling gem (cintāmaṇi; T. yid bzhin nor bu). # Vajrayāna (Indo-Tibetan): In Vajrayāna or Secret Mantra, the Three Jewels remain the foundation of refuge but are augmented by the three roots (rtsa ba gsum; Skt. mūlatraya). #* The triratna are considered the outer refuge (phyi'i skyabs gnas), while the three roots constitute the inner refuge (nang gi skyabs gnas). #* The three roots are: (1) the Guru (bla ma), source of blessings (byin rlabs); (2) the iṣṭadevatā or yidam (yi dam), source of accomplishments (dngos grub/siddhi); and (3) the ḍākinī (mkha' 'gro ma) and/or dharmapāla (chos skyong), source of enlightened activities (phrin las). The identification of the third root varies by lineage: some traditions list ḍākinī alone, others dharmapāla alone, and others combine both. #* The Guru is often identified as the embodiment of all Three Jewels: the Guru's mind is the Buddha, speech is the Dharma, and body is the Saṅgha. #* Some systems speak of the "Four Jewels" (dkon mchog bzhi), adding the Guru as a fourth jewel, or the "Six Jewels" (dkon mchog drug), which enumerate the three jewels and three roots together. In certain Nyingma and Kagyü formulations, there is also a "secret refuge" (gsang ba'i skyabs gnas) in the three bases: the channels (rtsa), winds (rlung), and essential drops (thig le), or alternatively, the dharmakāya, sambhogakāya, and nirmāṇakāya.
NEW: Glossary-PopUpBeginnerDefinition	The Three Jewels—the Buddha, the Dharma (his teachings), and the Saṅgha (the spiritual community)—are the three central objects of refuge and inspiration for all Buddhists.
NEW: Glossary-PopUpScholarDefinition	The ratnatraya (Skt.; alt. triratna; P. ratanattaya/tiratana; T. dkon mchog gsum), or Three Jewels, constitute the core objects of Buddhist refuge: the Buddha (the enlightened teacher), the Dharma (the path and teachings), and the Saṅgha (the community of noble beings). They are termed "jewels" (Skt. ratna) because, like wish-fulfilling gems, they are rare, precious, and possess the power to provide protection from the sufferings of saṃsāra. The Tibetan translation dkon mchog ("rare-supreme") is a semantic rendering that emphasizes these qualities rather than a phonetic transcription of ratna. The refuge formula in Sanskrit is: Buddhaṃ śaraṇaṃ gacchāmi. Dharmaṃ śaraṇaṃ gacchāmi. Saṃghaṃ śaraṇaṃ gacchāmi. ("I go to the Buddha for refuge. I go to the Dharma for refuge. I go to the Saṅgha for refuge.") The Tibetan equivalent is: སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །ཆོས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། (sangs rgyas la skyabs su mchi'o / chos la skyabs su mchi'o / dge 'dun la skyabs su mchi'o).
NEW: Glossary-DefinitionBodhicittaWiki	On the bodhisattva path, the Three Jewels (ratnatraya) serve as the supreme objects of refuge and the source of the vows and aspirations necessary to attain enlightenment for the benefit of all beings. The cultivation of bodhicitta is always preceded by taking refuge in the Buddha, Dharma, and Saṅgha. In the Mahāyāna, the Buddha is seen as the guide who has perfected the two accumulations (sambhāradvaya) of merit (puṇya) and wisdom (jñāna); the Dharma as the path of the six perfections (ṣaṭpāramitā); and the Saṅgha as the community of noble bodhisattvas (āryabodhisattvasaṅgha) who accompany the practitioner on the path. The Three Jewels are described as a "field of merit" (puṇyakṣetra; T. tshogs zhing) because making offerings, prostrations, and other devotional practices toward them cultivates the virtuous roots (kuśalamūla) necessary for awakening.
NEW: Glossary-DefinitionLotsawas	Three Jewels; Triple Gem; three places of refuge
Definitions
Princeton Dictionary of Buddhism	ratnatraya (alt. triratna) (P. ratanattaya/tiratana; T. dkon mchog gsum; C. sanbao; J. sanbō; K. sambo 三寶). In Sanskrit, the "three jewels," also translated into English as the "triple gem" or the "three treasures." In the Buddhist tradition, RATNATRAYA refers to the three principal objects of veneration: the Buddha, the DHARMA, and the SAṂGHA. One of the most common practices that define a Buddhist is "taking refuge" (see ŚARAṆA) in the three jewels. This formula, which accompanies many lay and monastic rituals, involves a formal declaration that the practitioner "goes to" each of the three jewels for refuge (śaraṇa) or protection. The Sanskrit formula is as follows: "Buddhaṃ śaraṇaṃ gacchāmi. Dharmaṃ śaraṇaṃ gacchāmi. Saṃghaṃ śaraṇaṃ gacchāmi." meaning "I go to the Buddha for refuge. I go to the dharma for refuge. I go to the saṃgha for refuge." By repeating this formula three times, one identifies oneself as a Buddhist. (See also TRIŚARAṆA.) The precise meanings of these three terms, how they relate to one another, and exactly how each one is to be venerated are all subjects of extensive commentary within the tradition. The term buddha refers first, and most obviously, to the historical Buddha, GAUTAMA or ŚĀKYAMUNI, the sage of ancient India who realized and then taught the way to end all suffering. But the Buddha may also refer to any number of buddhas found in the extensive MAHĀYĀNA pantheon. In some varieties of the Mahāyāna, buddha may even refer to the inherent state of buddhahood that is the fundamental characteristic of all sentient beings. The term dharma refers to the teachings of a buddha, which can take a variety of possible forms including specific beliefs, texts, or practices; the dharma is sometimes divided into the scriptural dharma (ĀGAMADHARMA) and the realized dharma (ADHIGAMADHARMA). In the context of the three jewels, one is said to go for refuge in the latter. However, dharma may also refer to the pervasive, universal truth that is realized by a buddha, particularly as enshrined in the teaching of the FOUR NOBLE TRUTHS (catvāry āryasatyāni). Some commentators specify that in the context of the three jewels, the dharma refers to the third and fourth of the four truths, the truth of cessation (NIRODHASATYA) and the truth of the path (MĀRGASATYA), and most specifically to the truth of cessation. The term saṃgha refers to the community that seeks to realize and enact the teachings of a buddha for the sake of its own liberation and the liberation of others. Saṃgha is usually understood to include only those followers who have renounced the life of a householder (PRAVRAJITA) and taken up the life of a monk (BHIKṢU) or nun (BHIKṢUNĪ). However, the saṃgha is also sometimes interpreted to include both laymen (UPĀSAKA) and laywomen (UPĀSIKĀ) as well. In the context of refuge, the Saṃgha is generally said to refer to those members of the community who are Āryapudgala.
Tshig mdzod Chen mo	སངས་རྒྱས་དང༌། ཆོས། དགེ་འདུན་ཏེ་གསུམ། མནའ་སྐྱེལ་བའི་ཚིག
Dung dkar Tshig mdzod Chen mo	སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ཡུལ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་སྟེ། ༡་ཆོས་གསུངས་པ་པོ་སངས་རྒྱས། ༢དེས་གསུངས་པའི་ཆོས། ༣ཆོས་དེ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་དགེ་འདུན་བཅས་གསུམ་ནི་ཧ་ཅང་དཀོན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ལས་ལྷག་པ་དང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་དཀོན་མཆོག་ཟེར། དེ་ཡང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ནི་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བའི་དུས་སྐབས་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པ་དང་། བསོད་ནམས་གསོག་པའི་ཞིང་ལྔའི་ནང་ནས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་ན་དཀོན་མཆོག་ཅེས་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་སྐད་རནྟ་ཞེས་པ་ཐད་བསྒྱུར་མ་མཛད་པར་དོན་འགྱུར་མཛད་པ་ཡིན། དེ་ཡང་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་མགོན་པོས། འབྱུང་བ་དཀོན་ཕྱིར་དྲི་མེད་ཕྱིར། མཐུ་ལྡན་ཕྱིར་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི། རྒྱན་གྱུར་ཕྱིར་དང་མཆོག་ཉིད་ཕྱིར། འགྱུར་བ་མེད་ཕྱིར་དཀོན་མཆོག་ཉིད། ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཆོས་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་མཚུངས་པས་ན་དཀོན་མཆོག་ཅེས་པའི་མཚན་གསོལ། ཆོས་མཚུངས་ཚུལ་ནི་དང་པོ། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་སྣོད་བཅུད་སྐལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དུས་འགའ་རེ་ལ་འབྱུང་གི་གཞན་དུ་མི་འབྱུང་བས་འབྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པ་ལྟར། དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་ཡང་གདུལ་བྱའི་བསོད་ནམས་དང་སྨོན་ལམ་ཁྱད་པར་ཅན་འཛོམས་ན་འབྱུང་གི་དེ་ལས་གཞན་དུ་མི་འབྱུང་བས་འབྱུང་བ་དཀོན་པ། གཉིས་པ། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེར་གཡའ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་སྐྱོན་གྱི་དྲི་མས་མ་གོས་པ་བཞིན་དུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཡང་ཉེས་པའི་དྲི་མས་མ་གོས་པས་དྲི་མ་མེད་པ་དང་། གསུམ་པ། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེར་རྒྱལ་ཁམས་དབུལ་ཕོངས་སེལ་བའི་མཐུ་དང་ལྡན་པ་ལྟར། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཡང་གདུལ་བྱའི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བའི་མཐུ་དང་ལྡན་པས་མཐུ་ལྡན། བཞི་པ། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྒྱན་ཡིན་པ་ལྟར། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཡང་ཐར་པ་དོན་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱན་ཡིན་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྒྱན། ལྔ་པ། དེ་འཇིག་རྟེན་པའི་རྒྱན་གྱི་མཆོག་ཡིན་པ་ལྟར། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཡང་སྐྱབས་གནས་གཞན་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ། དྲུག་པ། དེ་ལ་བསྟོད་སྨད་སོགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་པ་ལྟར་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཡང་རྣམ་པར་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་པས་འགྱུར་བ་མེད་པའོ། དེ་ལྟ་བུའི་དཀོན་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་། མཚན་གཞི་ནི། དོན་གཉིས་མཐར་ཕྱིན་པའི་སྐྱབས་གནས་མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་གི་མཚན་ཉིད། སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལྟ་བུ་དང་དེའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་གི་མཚན་གཞི་ཡིན། འགོག་ལམ་གང་རུང་གིས་བསྡུས་པའི་འཕགས་པའི་རྣམ་བྱང་བདེན་པ་ཆོས་དཀོན་མཆོག་གི་མཚན་ཉིད། ཉོན་མོངས་མ་ལུས་པ་སྤངས་པའི་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་ལྟ་བུ་མཚན་གཞི། རིག་གྲོལ་གྱི་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་སོགས་གང་རུང་དང་ལྡན་པའི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གི་མཚན་ཉིད། ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ལྟ་བུ། དེའི་མཚན་གཞི། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་རེ་རེ་བ་དང་། སོ་སྐྱེའི་བཙུན་པ་ཁྲིམས་ལྡན་བཞི་སྡེ་ཡན་ཆད་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གི་དོད་ཐུབ་ཏུ་འཇོག་པ་ཡིན།
Grammatical / Etymological Analysis	Skt. ratnatraya is a compound of ratna ("jewel, gem, precious thing") + traya ("triad, group of three"). The alternate form triratna reverses the compound elements (tri- + ratna). The Pali ratanattaya follows the same structure. The Tibetan dkon mchog gsum (དཀོན་མཆོག་གསུམ་) is a semantic translation: dkon pa ("rare, scarce") + mchog ("supreme, excellent") + gsum ("three"). Tibetan translators chose this interpretive rendering (don 'gyur) over a phonetic transcription (sgra 'gyur) to convey the philosophical significance of the term. The Chinese 三寶 (sānbǎo) is a direct translation: 三 ("three") + 寶 ("treasure, jewel").